Φόρμες για : Οργάνωση Μαθήματος, σχέδιο εργασίας

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ
ΤΑΞΗ
ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΓΙΑΤΙ;)
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 2 3	Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΕΠΙΔΙΩΚΕΤΑΙ ΝΑ:
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
ΥΛΙΚΑ: SLIDES KEIMΕΝΩΝ/ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ /ΦΩΤΟΤΥΠΙΕΣ/ ΑΛΛΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ	Ως προς ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ:	Ως προς ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ:
	Ως προς ΤΑ ΥΛΙΚΑ:	Ως προς ΤΑ ΥΛΙΚΑ:
ΟΔΗΓΙΕΣ/ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ / ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ: ΑΤΟΜΙΚΟ Ή ΟΜΑΔΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ-ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ-ΣΥΝΕΡΓΕΙΑΣ
Aνατροφοδότηση (feedback)
Aξιολόγηση Αυτό-αξιολόγηση μαθητή Αυτό-αξιολόγηση καθηγητή
ΒΑΘΜΟΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

·       Οι διδακτικοί στόχοι, οι σκοποί του μαθήματος, το επίπεδο του τμήματος

·       Προαπαιτούμενες γνώσεις

·       Διδακτικές ενέργειες για να διαπιστωθεί το σημείο στο οποίο βρίσκονται οι μαθητές

·       Στάδια διδασκαλίας

·       Τρόποι με τους οποίους θα κινητοποιηθεί αρχικά το ενδιαφέρον των μαθητών

·       Εποπτικά υλικά και μέσα/ τρόποι με τους οποίους αυτά θα αξιοποιηθούν

·       Μέθοδοι διδασκαλίας και διδακτικές ενέργειες για να επιτευχθεί η ουσιαστική συμμετοχή των μαθητών

·       Συμπληρωματικό υλικό που θα μπορούσε να δοθεί: φύλλα εργασίας, συμπληρωματικές σημειώσεις

·       Τρόπος αξιολόγησης της ενότητας/είδος δραστηριοτήτων αξιολόγησης

·       Αξίες που αναμένεται να καλλιεργηθούν

·       Κατ οίκον εργασίες (ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά)

·       Βαθμός στον οποίο οι δραστηριότητες που περιέχονται στα σχολικά εγχειρίδια ανταποκρίνονται  στους διατυπωμένους στόχους/κριτήρια επιλογής των δραστηριοτήτων.

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ΤΑΞΗ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ
ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΓΙΑΤΙ;) Ανάλογα με την ηλικία, την τάξη και τη σύνθεση της τάξης, για την ίδια ενότητα, ο σκοπός του μαθήματος προσαρμόζεται
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Γενικός κανόνας είναι οι στόχοι να μην είναι παραπάνω από 3 για κάθε μάθημα ή/και ενότητα ώστε να είναι μετρήσιμοι και προσδιορίσιμοι. Υπ’ όψιν ότι οι στόχοι αποτελούν και τα κριτήρια αξιολόγησης του μαθητή	Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΕΠΙΔΙΩΚΕΤΑΙ ΝΑ:
ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ: ΑΤΟΜΙΚΟ Ή ΟΜΑΔΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ
ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Το μάθημα προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ/ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΑΝΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ	Το μάθημα προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε ….. διδακτικές ώρες Τίτλοι εργασίας ανα διδακτική ώρα
ΑΝΑΠΤΥΞΗ  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ/ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ Εργασία 1η Διδακτική/ές Ωρα/ες…. Κάθε εργασία ανά διδακτική ώρα ή ώρες περιγράφεται με τη δομή όπως φαίνεται δεξιά	ΚΙΝΗΤΡΑ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
	ΣΤΟΧΟΣ
	ΕΡΓΑΣΙΑ 1η
	ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΥΛΙΚΟ  ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΠΗΓΕΣ: SLIDES KEIMΕΝΩΝ/ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ /ΦΩΤΟΤΥΠΙΕΣ/ ΑΛΛΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ	Ως προς ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ:	Ως προς ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ:
	Ως προς ΤΑ ΥΛΙΚΑ:	Ως προς ΤΑ ΥΛΙΚΑ:
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ-ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ-ΣΥΝΕΡΓΕΙΑΣ
AΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ (FEEDBACK)	Η ανατροφοδότηση είναι σημαντικό στάδιο της διαδικασίας τόσο στην αρχή όσο και κατά τη διάρκεια της ενότητας  (παρουσίαση, άντληση της ιδέας, καταμερισμός των εργασιών, σκέψη και αναστοχασμός, εκτέλεση επι μέρους εργασιών) ως την ολοκλήρωσή της . Ο εκπαιδευτικός ελέγχει με κατάλληλες ερωτήσεις το βαθμό που τα επι μέρους ζητήματα αφομοιώθηκαν από τους μαθητές, αν υπάρχουν ανακύψαντα ερωτήματα που χρειάζονται απαντήσεις, δυσκολίες που ενδεχομένως χρειάζονται επαναπροσδιορισμούς για να ξεπεραστούν. ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Σε κάθε στάδιο των επιμέρους εργασιών ορίζουμε  μία «ολομέλεια» των ομάδων για να σκεφτούμε πού βρισκόμαστε. Ξαναβλέπουμε καλλιτέχνες/έργα για ανατροφοδότηση και συζήτηση.  Ξαναβλέπουμε τις καταγεγραμμένες ιδέες μας.   Γενικώς, στην ανατροφοδότηση συζητάμε για =αισθήματα κατά τη διάρκεια μιάς εργασίας, = πράγματα που ανακαλύψαμε ως εκεί, =προβλήματα που λύσαμε, =δυσκολίες που συναντήσαμε, =απόψεις που μας άρεσαν.
-AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΤΟΧΟΥ -ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ -ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
ΒΑΘΜΟΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Μερικές ακόμα σκέψεις για την ενότητα

·       Οι διδακτικοί στόχοι, οι σκοποί του μαθήματος, το επίπεδο του τμήματος

·       Προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών

·       Διδακτικές ενέργειες για να διαπιστωθεί το σημείο στο οποίο βρίσκονται οι μαθητές

·       Τρόποι με τους οποίους θα κινητοποιηθεί αρχικά το ενδιαφέρον των μαθητών

·       Στάδια διδασκαλίας

·       Εποπτικά υλικά και μέσα, τρόποι με τους οποίους αυτά θα αξιοποιηθούν

·       Μέθοδοι διδασκαλίας και διδακτικές ενέργειες για να επιτευχθεί η ουσιαστική συμμετοχή των μαθητών

·       Συμπληρωματικό υλικό που θα μπορούσε να δοθεί: φύλλα εργασίας, συμπληρωματικές σημειώσεις

·       Τρόπος αξιολόγησης της ενότητας/είδος δραστηριοτήτων αξιολόγησης

·       Αξίες που αναμένεται να καλλιεργηθούν

·       Κατ οίκον εργασίες (ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά που θα ζητηθούν)

·       Βαθμός στον οποίο οι δραστηριότητες που περιέχονται στα σχολικά εγχειρίδια ανταποκρίνονται  στους διατυπωμένους στόχους/κριτήρια επιλογής των δραστηριοτήτων

 

 

 

 

 

 

 

"Περιβάλλον - Εικόνα – Μορφή" στη γκαλερί Myrό

"Περιβάλλον - Εικόνα – Μορφή" στη γκαλερί Myrό

Η γκαλερί Myrό με την επιμέλεια του καθ. Παναγιώτη Μπερεδήμα παρουσιάζει την έκθεση "Περιβάλλον - Εικόνα – Μορφή", η οποία θα διαρκέσει από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου 2011, θα συμπεριλάβει έργα νέων και πιο έμπειρων εικαστικών δημιουργών, με απώτερο στόχο τη διερεύνηση των διαφοροποιήσεων ύφους, μορφής και προσανατολισμού της νεότερης γενιάς δημιουργών από την αμέσως προηγούμενη, η οποία -κατά κάποιο τρόπο- αποτέλεσε πρότυπο.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα λάβουν χώρα τη Τρίτη 15 Νοεμβρίου 2011 στις 20.00.

Στην έκθεση θα λάβουν μέρος με έργα τους οι καλλιτέχνες: Έρη Αγρίου, Χρήστος Αλαβέρας, Άρτεμις Βλαχοπούλου, Α. Γιώργου, Αμαλία Ζογλοπίτου, Άρις Κατσιλάκης, Δήμος Κηπουρός, Σάββας Κοζίδης, Θωμάς Μακινατζής, Γκίβι Μιχαηλίδης, Παναγιώτης Μπερεδήμας, Θανάσης Πάλλας, Β. Παπανικολάου, Γιώργος Ρόρρης, Χρήστος Τσότσος, Φωτεινή Χαμιδιελή.

Η έκθεση θα είναι ανοικτή Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 11.00 – 14.00 & 17.00 – 21.00 και Τετάρτη, Σάββατο 11.00 – 16.00, σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης.

Η γκαλερί Myrό βρίσκεται Νικηφόρου Φωκά 8, στη περιοχή του Λ. Πύργου. Για περισσότερες πληροφορίες και ενημέρωση σχετικά με τη τρέχουσα αλλά και μελλοντικές εκθέσεις και εκδηλώσεις μπορείτε να ανατρέξετε στην ιστοσελίδα της γκαλερί στη διεύθυνση www.myro.gr.

"Περιβάλλον - εικόνα – μορφή"

Ζωγραφική «εκ του φυσικού» από καλλιτέχνες της γενιάς του 80 και του 2000.

Επιμέλεια έκθεσης: Π.Μπερεδήμας.

Ο Κος Π.Μπερεδήμας λέει στο κείμενό του ότι "Υπάρχουν δύο τρόποι καλλιτεχνικής αναπαράστασης, αυτός όπου ο δημιουργός αποτυπώνει αυτό που ήδη έχει συλλάβει διανοητικά και αυτός που προέρχεται από την υποκειμενική επεξεργασία των αισθητικών ερεθισμάτων μέχρι αυτά να εξελιχθούν σε δημιούργημα. Ο πρώτος τρόπος είναι και ο αρχαιότερος από τα χρόνια ακόμα των Αιγυπτιακών δυναστειών ενώ ο δεύτερος εμφανίζεται πάλι γύρω από την Μεσόγειο αργότερα, στους ελληνιστικούς χρόνους.

Στην Νεότερη Ελληνική Τέχνη η δημιουργία που βασίζεται στην προσωπική επεξεργασία αισθητηριακών δεδομένων εμφανίζεται μέσα από το έργο της γενιάς του 20, μετά από μια εξαιρετικά μακρά περίοδο κυριαρχίας της διανοητικής κατασκευής που ουσιαστικά και συνιστά την παραδοσιακή άποψη, σαν την επικρατέστερη μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας μέχρι τότε. Η έννοια του όρου «εκ του φυσικού» αποκτά νόημα ουσιαστικό και ταυτόχρονα Μοντερνιστική υπόσταση με την συγκρότηση της «Ομάδας Τέχνη» και την υποστήριξη των «Φιλελευθέρων» του Βενιζέλου κάπου στην αρχή του Μεσοπόλεμου. Σχεδόν τον ίδιο καιρό επανα-ανακαλύπτεται η Βυζαντινή Τέχνη, όπως και η Λαϊκή Τέχνη με τον Θεόφιλο Χη Μιχαήλ. Ο όρος «Ελληνικότητα» γίνεται σχεδόν συνώνυμο του «Παράδοση» με την καλλιτεχνική γενιά του 30. Χαρακτηρίζουμε εδώ σαν «γενιά» τους ομήλικους καλλιτέχνες που είχαν σπουδές μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα. Δεν είναι νομίζω τυχαία γεγονότα η δημιουργία και η κρατική στήριξη της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, οι «προοδευτικές» δηλώσεις «περί ελευθερίας της Τέχνης» από τον δικτάτορα Ι.Μεταξά όσο και η διατήρηση των προοδευτικών διανοούμενων Ι.Γρυπάρη και Π.Πρεβελάκη σε νευραλγικά πόστα δίπλα του. Τον ίδιο καιρό δημιουργείται η κρατική ραδιοφωνία αλλά και καθιερώνεται το «Δωρεάν» μοναδικό σχολικό βιβλίο μέσω του ΟΕΣΒ εικονογραφημένο συνήθως από σημαντικούς αριστερούς καλλιτέχνες μαθητές του Κοσμο-Πολίτη Γ. Κεφαληνού.

Είναι φανερό πως η δύναμη της «Μαζικής Κουλτούρας» έχει όχι μόνο ανακαλυφθεί αλλά και χρησιμοποιείται κατά κόρον από τους χειραγωγούς του λαϊκού αισθητηρίου. Τον ίδιο καιρό όμως ξεφυτρώνει το Ρεμπέτικο στα στέκια των περιθωριακών «Χασικλήδων», ενώ μετα από λίγο, στο τέλος του Β΄Π.Π, η Θεσσαλονίκη χάνει την Αστική της τάξη, που έχει δημιουργήσει από τα χρόνια του Μαλέα (1914-17) μια μικρή αγορά έργων Τέχνης, φυτώριο και βιότοπο καλλιτεχνών. Ο αφανισμός των Εβραίων της Θεσσαλονίκης υπήρξε πραγματικό, κατά τον Η.Πετρόπουλο, πλήγμα για την πνευματική ζωή της πόλης. Η λεγόμενη και «εξομολογητική» «Σχολή της Θεσσαλονίκης» δεν θα καταφέρει να διαβεί το σύνορο της λογοτεχνικής παραγωγής.

Στο δίπολο «Μοντερνισμός και Παράδοση» η νεότερη ελληνική τέχνη ταλαντώθηκε μέχρι την δεκαετία του 80. Οι καινούριοι δάσκαλοι της Σχολής Καλών Τεχνών μαζί με τις αποσκευές τους φέρνουν στην Αθήνα από το Παρίσι και την επιθετική μοντερνικότητα απέναντι σε οτιδήποτε βασιζότανε στην προγενέστερη γνώση και δημιουργία. Μαζί τους εμφανίζονται και οι νέοι θεσμοί των «Μπιενάλε Νέων», που για τους περισσότερους συμμετέχοντες είναι η πρώτη τους δημόσια παρουσία, όπως και ένας εκπληκτικά μεγάλος αριθμός Μουσείων, με πλήθος υπαλλήλων και σχεδόν απουσία άλλων εκθεμάτων έξω από προερχόμενα από δωρεές ή κατασχέσεις έργων Μοντέρνας Τέχνης, κυρίως. Ταυτόχρονα δημιουργείται στην Θεσσαλονίκη η Σχολή Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών χωρίς ωστόσο να λειτουργήσει σχεδόν ποτέ κάποιο εργαστήριο Εφαρμοσμένου αντικειμένου, παρά τις αρχικές προθέσεις. Η απόσυρση των καλλιτεχνών του «Φαρμακείου Ζωγράφου», της «Διαγώνιου» του Χριστιανόπουλου και του «Κοχλία» του Κ.Λαχά, εκείνο το διάστημα μάλλον δεν είναι τυχαία.

Αυτή ακριβώς την δεκαετία εμφανίζεται, ενδεχόμενα σαν αντίδραση, η Νεοπαραστατική τάση με επιστροφή στην ζωγραφική του τελάρου, την σκηνογραφία των συνθέσεων και την «...εκ του φυσικού» μελέτη του μοντέλου.

Ειδολογικά γνωρίσματα της τάσης αυτής δεν είναι μόνο η προσήλωση στην αναγνωσιμότητα των θεμάτων, που κάποιες φορές αγγίζει τα όρια της εικονογράφησης, αλλά και η εμμονή τόσο στην έρευνα της τεχνολογίας των προγενέστερα χρησιμοποιημένων υλικών όσο και στην αρτιότητα της τεχνικής. Η προβολή της δημιουργικής διαδικασίας στο αποτέλεσμα, η αμέριμνη λεηλασία του προσωπικού «φανταστικού μουσείου» και η επιλεκτική και ανεξίθρησκη λατρεία του «καθαρού βλέμματος» είναι κοινός τόπος των οπαδών της.

Όλως παραδόξως, παρά το ότι σχεδόν κανένας από τους ζωγράφους αυτούς δεν είχε την τύχη να εκλεγεί σε διδασκαλική έδρα, αυτοί διαμόρφωσαν, μια τάση αρκετά ισχυρή ανάμεσα στους σπουδαστές των σχολών καλών τεχνών, στις δεκαετίες του 90 και 2000 με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ο Γ.Τσαρούχης διαμόρφωσε περιφερειακά την αισθητική της γενιάς του 70.

Το κοινό σημείο αναφοράς των έργων των καλλιτεχνών σε αυτή την έκθεση είναι η απόδοση της φυσικής μορφής με άμεση παρατήρηση ή διαμεσολαβημένη μέσα από την σύγχρονη τεχνολογία.

Άλλοτε η προσήλωση αυτή στην παρατήρηση εκφράζεται μέσα από την τεχνική αρτιότητα όπως στην περίπτωση Ρόρη και άλλοτε πρώτιστα μέσα από την αφηγηματική διατύπωση όπως στην περίπτωση της Ζογλοπίτου. Η χαμηλόφωνη χρωματικότητα και η υπαινικτική πολλές φορές εικονικότητα χαρακτηρίζουν το έργο των Β.Παπανικολάου και Α.Γιώργου. Η ελεύθερη εξπρεσιονιστική γραφή που καταλήγει σε αρμονικές χρωματικά φυσικές εικόνες είναι κοινό χαρακτηριστικό των Φ.Χαμιδιελή και Ε.Αγρίου. Στα τοπία των Σ.Κοζίδη και Α.Βλαχοπούλου η συνθετική και παραστατική αρτιότητα φαίνεται ότι είναι βασικός στόχος. Αντίθετα ο Θ.Μακινατζής αντιμετωπίζει με τον ίδιο γενικό αφαιρετικό τρόπο το τελάρο όπως και οι γλύπτες της ομάδας Χ.Τσότσος, Α.Κατσιλάκης και Γκ. .Μιχαηλίδης τον τρισδιάστατο χώρο γύρω και μέσα από το μοντέλο. Τέλος η αναπαραστατική αναλογική ακρίβεια της μορφής και η απόδοση του φωτός μοιάζουν να είναι βασικό μέλημα για τους Δ.Κηπουρό και Π.Μπερεδήμα."

Εμψυχώνοντας τον εμψυχωτή, της Ελένης Καραγιάννη απο το:Εικαστική Παιδεία, τεύχος 30 του 2014 και στο: http://www.alfavita.gr/arthron

Ελένη Καραγιάννη

Εκπαιδευτικός κλ. ΠΕ 08 στην Α βάθμια Αττικής

Δημοσιεύτηκε στο:. Εικαστική Παιδεία, τεύχος 30 του 2014)

            Ο Freud είχε πει πως τα αδύνατα επαγγέλματα είναι τρία: ο ψυχοθεραπευτής, ο πολιτικός και ο δάσκαλος.

            Όλοι εμείς οι μάχιμοι εκπαιδευτικοί μπορούμε με πολλούς τρόπους να αποδείξουμε πραγματικά γιατί στη χώρα αυτή το επάγγελμα του εκπαιδευτικού ματαιώνεται συνεχώς.  Ο Έλληνας  δάσκαλος, δουλεύει  σε ένα αναχρονιστικό και χωρίς ταυτότητα εκπαιδευτικό σύστημα που παρά τις προθέσεις της ηγεσίας  δεν έχει καταφέρει  ακόμα να εφαρμόσει ούτε τις βασικές αρχές της παιδαγωγικής που διδάσκουν οι σχολές, δηλαδή  ένα σχολείο που θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη των ικανοτήτων του παιδιού, θα το βοηθήσει να συνδεθεί με την πραγματική ζωή και θα ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση με τους άλλους (Edwards and all, 2006).

            Το κύριο σημείο αποτυχίας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι ότι δεν κατάφερε να δει το μαθητή ως μία οργανωμένη αυτόνομη, ανεξάρτητη ολότητα, αποτελούμενη από αλληλοσυνδεόμενες διεργασίες, π.χ.  βιολογικές, ψυχοκοινωνικές, οικονομικές, πολιτισμικές. Αντίθετα  απευθύνεται «εξειδικευμένα» στο νοητικό σύστημα του μαθητή και μάλιστα το βλέπει σαν ένα άβουλο υποδοχέα ασύνδετων μεμονωμένων ερεθισμάτων (Τοδούλου, 2010). Το παρόν εκπαιδευτικό σύστημα βασίζει την επιτυχία του στην προϋπόθεση ο μαθητής να μη μιλάει, να μην κινείται και να αφομοιώνει πρόθυμα προβλεπόμενες συμπεριφορές. Αναπόφευκτα αυτές οι ευνουχίστηκες νοοτροπίες υιοθετούνται και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, αφού συχνά διαπιστώνουμε πως  θεωρείται επιτυχημένος ο εκπαιδευτικός εκείνος που θα κρατήσει τα παιδιά  τρομοκρατημένα, ακίνητα και αμίλητα πάνω στο θρανίο τους.

            Και εκεί λοιπόν μέσα σε αυτό το εχθρικό για την παιδική ηλικία περιβάλλον, συμβαίνει κάτι μαγικό.

            Στο ελληνικό σχολείο  του μη μιλάς και μη γελάς, για μια μόνο φορά την εβδομάδα μπαίνει στην τάξη ένας Παράξενος. Αυτός ενθουσιάζεται με τις  μουντζούρες των μαθητών του, καταλαβαίνει τις μυστήριες φωνές που βγάζουν τα χρώματα όταν τα ανακατεύεις και  αφουγκράζεται το συναίσθημα  μιας απλής  γραμμής. Είναι ο μόνος που μπορεί να καταλάβει την ανάγκη των παιδιών  να εκφράζονται με όσους τρόπους διαθέτoυν (Edwards and all, 2006). Αυτός συνήθως τους επιτρέπει να μιλάνε μέσα στην τάξη για να εξηγούν τα έργα τους  στην ομάδα, ακόμα και να σηκωθούν από την καρέκλα για να ανταλλάξουν υλικά.  Αυτός ο Παράξενος καμιά φορά δημιουργεί χώρους μέσα στην αίθουσα για να δουλέψουν ομαδικά ώστε να κάνουν καινούριους φίλους και τα αφήνει να κόβουν στραβά τα χαρτιά ή να χρωματίζουν εκτός περιγράμματος. Τους επιτρέπει να παραβιάζουν τους κανόνες, ενθουσιάζεται με τις παράξενες και αλλόκοτες ιδέες, ενώ μαθαίνει στα παιδιά με έναν πρακτικό τρόπο πως από  ένα λάθος μπορούν  να γεννηθούν πολύ σπουδαία πράγματα.

            Για μια ώρα λοιπόν την εβδομάδα, το παιδί έχει το σχολείο που χρειάζεται. Μια ώρα την εβδομάδα για να  ικανοποιηθούν οι πραγματικές κοινωνικό - συναισθηματικές και  πολιτισμικές του ανάγκες.

Αυτός ο  Παράξενος τι ακριβώς είναι;

            Επιτρέψετε μου σε αυτό το σημείο, μια μικρή προσωπική κατάθεση:

H ζωή μου είναι γεμάτη από αυτόν τον αγώνα  να κατανοήσω τι από αυτά που είμαι είναι αληθινά και τι προβολές των άλλων. Πέρασα πολλές φάσεις μέχρι να βρω απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα: Υπερηφάνειας, ματαίωσης, ενοχών Υπήρξαν εποχές που νόμιζα πως κάτι λάθος πάει με το μυαλό μου, γιατί αισθανόμουν διαφορετική. Η μητέρα μου είχε μεταφέρει την ιδέα στο μικρό παιδικό μυαλό μου  ότι πλάσματα από άλλους κόσμους με είχαν επιλέξει  να γίνω κάτι ξεχωριστό: ένας Καλλιτέχνης. Θυμάμαι μικρό παιδάκι πριν με πάρει ο ύπνος να βυθίζομαι  σε αυτές τις σκέψεις: “ Γιατί να είναι ξεχωριστοί αυτοί οι Καλλιτέχνες;”.  Στα χρόνια που ακολούθησαν συνειδητοποίησα πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις το δέος  αυτό του Ξεχωριστού. Στο γοητευτικό ερώτημα της παιδικής μου ηλικίας, στα χρόνια που ακολούθησαν, προστέθηκε ένα άγχος: άρχισα να ακούω ή να διαισθάνομαι τα πρώτα στερεότυπα: ο δυσλεξικός, ο μανιοκαταθλιπτικός, ο παράξενος, ο διαταραγμένος, κ.α.. Έμοιαζε σα να ξύπνησα ξαφνικά σε έναν   κόσμο εχθρικό, γεμάτο προκαταλήψεις. Είχα μάθει πια στο πετσί μου πως αυτός ο κόσμος μοιάζει σα  να  αγαπά τον καλλιτέχνη  και να τον μισεί την ίδια στιγμή”.

“...they will attempt to destroy anything that differs from their own

not being able to create art they will not understand art

they will consider their failure as creators only as a failure of the world...”

Charles Bukowski - The Genius Of The Crowd  (1966)

            Αν και ο Freud  προσεγγίσει την τέχνη σαν μια διαφορετική μορφή νεύρωσης, θέση που αμφισβητήθηκε από νεώτερούς του (Jung,2004) ωστόσο έδωσε μια ερμηνεία γύρω από την υπόσταση του καλλιτέχνη.

Αυτός λοιπόν  διαφέρει από τους άλλους ανθρώπους στο σημείο ότι διαθέτει τις τεχνικές γνώσεις, τις ικανότητες και τη συναισθηματική εμπλοκή με το έργο του για να παρουσιάσει τα “ωμά, τα αηδιαστικά τα διεστραμμένα ή τα αδιάφορα, τα απόκρυφα- ένστικτα-επιθυμίες και φαντασιώσεις του εσωτερικού ανθρώπου, με έναν όμορφο και αποδεκτό τρόπο, αφαιρώντας από αυτά την ντροπή. Μεταφράζει με σύμβολα τις ντροπιαστικές φαντασιώσεις μας, σε κάτι εκλεπτυσμένο, διανοητικό και απολαυστικό. Ο καλλιτέχνης-ποιητής δημιουργεί κάτι που λατρεύουμε και θαυμάζουμε και μέσα από την επαφή μας με ένα έργο τέχνης προσεγγίζουμε τις δικές μας φαντασιώσεις και επιθυμίες χωρίς ντροπή (Freud, 2006).

            Πάντα από την αρχή της ανθρώπινης ιστορίας ο καλλιτέχνης έψαχνε  την ταυτότητα και τη θέση του στην κοινωνία. Άλλοτε αντιδρούσε, άλλοτε αφομοίωνε τα στερεότυπα.

Ξεχώρισα  μερικές ιστορικές αναφορές γύρω από αυτά τα στερεότυπα:

1.               Στις αρχαίες θρησκείες ήταν εκείνος που έφτιαχνε πράγματα με τα χέρια του κάτω από το χρίσμα της σοφίας  που του είχε προσφέρει ο Θεός ώστε να δαμάζει τα υλικά. Ήταν ο Άγιος, ο Μύστης, ο Μάγος.  Στο βιβλίο Έξοδος της Παλαιάς Διαθήκης (850 π.χ.) διαβάζουμε για τον Βεσαλεήλ. Αυτός όπως λέει το κείμενο, είχε άφθονο το πνεύμα του Θεού μέσα του και μια ιδιαίτερη αντίληψη στις τέχνες και στα υλικά για να εκτελεί όλα όσα ο Θεός τον διέταζε.  (Έξοδος κ.31,εδ.1-6)

2.               Στην εποχή της κλασικής αρχαιότητας ο καλλιτέχνης χάνει τη μεταφυσική του υπόσταση. Είναι η εποχή που δεν διαχωρίζεται με σαφήνεια το καλλιτεχνικό και πνευματικό έργο και ο ρόλος του καλλιτέχνη έχει υποβιβαστεί σε αυτόν του τεχνίτη (Λαμπράκη,1988).

3.               Στην Αναγέννηση  όπως ξέρουμε εμφανίστηκε η ιδέα του Μοναδικού έργου. Ο καλλιτέχνης μεταστρέφεται σε έναν εφευρετικό και   παντοδύναμο δημιουργό ψευδαισθήσεων. Είναι η εποχή που ανακαλύφθηκε η δύναμη της εικόνας και όχι μόνο αναβαθμίστηκε ο ρόλος του, αλλά ξεπέρασε τον ποιητή και  τον μουσικό. Ο καλλιτέχνης γίνεται το δεξί χέρι των ισχυρών και κερδίζει εξουσία και πολλά χρήματα (Λαμπράκη, 1991).

4.               Τον 19ο αιώνα το πρότυπο του καλλιτέχνη μαζί με την ακαδημαϊκή ιδιότητα, αποκτά και  τις πρώτες ψυχικές διαταραχές, ως επακόλουθο της υψηλής διάνοιάς του. Συνεχίζει ωστόσο να παραμένει σε εξάρτηση από τους δυνατούς, αν και με την άνοδο της αστικής τάξης άρχισε να αμφισβητείται η παντοδυναμία του. Έγινε αναλώσιμος, χειραγωγείται και καταπιέζεται από τους έμπορους και τους τραπεζίτες και τότε για πρώτη φορά εμφανίστηκε  η εικόνα του μανιοκαταθλιπτικού καλλιτέχνη και  της βασανισμένης ευφυΐας. Ο ίδιος κατέφυγε στη ιδιορρυθμία και τη μελαγχολία για να δικαιολογήσει ή για να κρύψει την  κοινωνική του αχρηστία. Οι ίδιες οι Ακαδημίες και μέσα από την θεωρητική οριοθέτηση της αποδεκτής τέχνης συνέβαλαν στη δημιουργία των απορριφθέντων και βασανισμένων ιδιοφυιών- καλλιτεχνών .(Δασκαλοθανάσης, 2004).

            Σήμερα τι έχει αλλάξει; Σήμερα διαπιστώνουμε πως τα στερεότυπα συνεχίζουν να ανακυκλώνονται ιδιαίτερα από κύκλους καλλιτεχνών ή θεωρητικών που για εμπορικούς λόγους  θέλουν να κρατήσουν το μύθο της απροσπέλαστης και κάπως διαταραγμένης ιδιοφυΐας στο βάθρο της διανόησης. Οι κοινωνικές ανάγκες ωστόσο έχουν αλλάξει γιαυτό όλο και πιο συχνά ακούμε φωνές από το πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών να αναγνωρίζουν τη σύνδεση της τέχνης με διάφορες θεματικές τους.

            Και είναι οι ίδιες οι Ανθρωπιστικές επιστήμες που ακυρώνουν την υπόθεση Υψηλή Τέχνη και καλλιτεχνική ιδιοφυΐα, υποστηρίζοντας πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάποιος επιστημονικός τρόπος για να “μετρήσουμε”  ποια είναι η υψηλής και ποια η χαμηλής αξίας Τέχνη και πως όλο αυτό δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια σειρά από  κοινωνικές κατασκευές (Δραγωνά και συν, 2001). Κατά συνέπεια το έργο τέχνης ερμηνεύεται ως  υψηλό σε σχέση μόνο  με αυτόν που το αγοράζει, αυτόν που το φτιάχνει και σε σχέση με αυτόν που το παρατηρεί και το αξιολογεί.

            Η σύγχρονη αντίληψη θέλει τον καλλιτέχνη απηλλαγμένο από τη μεταφυσική του ιδιότητα και από τα ψυχικά του  σύνδρομα.  Ο ίδιος ο καλλιτέχνης  αρνείται συνειδητά τους παραδοσιακούς ρόλους του δημιουργού, εγκαταλείπει την “προμηθεϊκή” του οπτική, εντάσσει τον εαυτό του στο κοινωνικό σύνολο επί ίσοις όροις, καλεί τον καθένα να τον υποκαταστήσει και προβάλει ένα ανοιχτό συμμετοχικό πρότυπο δημιουργικού ανθρώπου (Δασκαλοθανάσης,2004 ).

Ποιος ο ρόλος του καλλιτέχνη στην Εκπαίδευση;

            Ακούμε συχνά από  συναδέρφους να  λένε πως κρατάνε τον καλλιτέχνη έξω από το σχολείο, ή το δάσκαλο έξω από την εικαστική τους δουλειά. Προσωπικά πιστεύω πως και οι δυο ρόλοι έχουν ως κοινό στόχο τη δημιουργία πολιτισμού που θα βρει έκφραση σε διάφορα επίπεδα κοινωνικών δομών.

            Ο Καλλιτέχνης, χρειάζεται να σταθεί με αυτήν  τη μοναδική  ιδιότητά του στο σχολείο και γενικά στην εκπαιδευτική κοινότητα. Έχει τη δυναμική εξαιτίας της ειδικής αντίληψης που διαθέτει όχι μόνο να επιδράσει στους μαθητές του αλλά να συμβάλει ώστε να ανανεωθεί η εκπαιδευτική διαδικασία γενικά.

Η αποκλίνουσα δημιουργική του σκέψη -προνόμιο των καλλιτεχνών και των επιστημόνων (Παρασκευόπουλος και συν,2008) και η Χωρική/παραστατική του νοημοσύνη όπως καταγράφηκε στη θεωρία της Πολλαπλής νοημοσύνης του Howard Gardner, είναι μοναδικά προσόντα που μπορούν να προσφέρουν πολλές ευκαιρίες ώστε να επινοήσει νέες παιδαγωγικές ιδέες και καινοτόμες πρακτικές που θα επηρεάσουν  θετικά το συντηρητικό ελληνικό σχολείο.

            Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εκπαιδευτικού μοντέλου που αναγνωρίζει θετικά την Καλλιτεχνική ιδιοσυγκρασία και στο οποίο αναφέρομαι συχνά, είναι εκείνο των σχολείων του Reggio Emilia. Αναλυτική αναφορά σε αυτό θα βρείτε στο τεύχος 28 του περιοδικού  Εικαστική Παιδεία.

            Πρόκειται για ένα μοντέλο εκπαίδευσης που εφαρμόζει τις αρχές του Δημοκρατικού σχολείου όπως το οραματίστηκε  ο Ντιούι και  βασίζεται στην συναισθηματική αγωγή. Σέβεται και αποδέχεται το Άτομο μαθητή με τις ιδιαιτερότητες του, προσαρμόζεται στις ανάγκες του και ενισχύει τις ικανότητές του. Είναι  ένα σχολείο που ακολουθεί τους τρόπους και τους ρυθμούς μάθησης του κάθε παιδιού, ελαστικό, αποκομμένο από στείρες πρακτικές όπως της αποστήθισης ή των προκάτ  εργασιών (Edwards and all, 2006).

            Είναι το μακροβιότερο εκπαιδευτικό μοντέλο αφού ξεκίνησε αμέσως μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο και η καινοτομία που συστήνει είναι η Αναγνώριση της Σπουδαιότητας της Τέχνης στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. Στα Reggio, ο καλλιτέχνης δάσκαλος έχει μια ξεχωριστή θέση και το Ατελιέ του είναι ο πυρήνας των δράσεων και της ζωής του σχολείου. Έχει ένα γενικό συντονιστικό ρόλο για τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς, αφού τους καθοδηγεί, τους εμπνέει, τους δίνει δημιουργικές ιδέες και τους εκπαιδεύει  στις άγνωστες για εκείνους δυνατότητες των υλικών, του χώρου και των παιδιών (Edwards and all, 2006).

            Έχοντας όλες αυτές τις σκέψεις κατά νου ας αναθεωρήσουμε τον ρόλο μας στο ελληνικό σχολείο και ας αναθαρρήσουμε. Το φωτεινό, χρωματιστό και περισσότερο δημοκρατικό σχολείο που αξίζει στα παιδιά, θα το φτιάξουμε όλοι εμείς. Κανένας άλλος.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

·         Δασκαλοθανάσης Ν.,(2004) Ο καλλιτέχνης ως ιστορικό υποκείμενο από τον 19ο στον 21ο αιώνα, Αθήνα, Άγρα

·         Δραγωνά Θ., Σκούρτου Ε., Φραγκιουδάκη Α.,(2001) Εκπαίδευση: Πολιτισμικές διαφορές και κοινωνικές ανισότητες, Πάτρα: Ε.Α.Π., ομάδα εκτέλεσης έργου.

·         C. Edwards, L.Gandini, G. Forman (2006), Reggio Emilia: Oi χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας,Αθήνα, Πατάκη.

·         Μ.Λ.Πλάκα,(1988) Oι πραγματείες περι ζωγραφικής- Αλμπέρτι και Λεονάρντο,  Ηράκλειον Κρήτης,Τυποκρέτα.

·         Μ.Λ.Πλάκα, (1991) Ο γελωτοποιός και η αλήθεια του, Αθήνα, Καστανιώτης

·         S.Freud, (2006) TΈΧΝΗ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΆΛΥΣΗ,Αθήνα, Κοροντζής,

·         Jung, C. G. (2004) Το πνεύμα στον ανθρωπο την Τέχνη και τη Λογοτεχνία,Αθήνα, Ιάμβλιχος

·         Ι. Παρασκευόπουλος,Σιούτας Ν., Ζημιανίτης Κ., Κουταλέλη Ε., Παναγοπούλου Έ.(2008)- Δημιουργική σκέψη-παραγωγή καινοτόμων και δημιουργικών έργων, Αθήνα, ΥΠΕΕΠΘ, ΓΓΕΕ.

·         Μ. Πολέμη Τοδούλου, (2010) -Η Συστημική Προσέγγιση -Κλειδί για έναν Νέο Εκπαιδευτικό Σχεδιασμό, Συστημική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος,Τεύχος 18, Μετάλογος,

·         Charles Bukowski (1966 ) Τhe Genious of the Crowd, Cleveland,7 flower Press,

·         Αγία Γραφή-Παλαιά διαθήκη-Έξοδος,(2000), Αθήνα, Βιβλική εταιρεία,

Διαβάστε περισσότερα: http://www.alfavita.gr/arthron/%CE%B5%CE%BC%CF%88%CF%85%CF%87%CF%8E%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B5%CE%BC%CF%88%CF%85%CF%87%CF%89%CF%84%CE%AE-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7#ixzz3KomRdnOG 
Follow us: @alfavita on Twitter | alfavita.gr on Facebook